Przygotowanie w katechumenacie trwa cały rok kościelny, czasem rozciąga się nawet na kilka lat.
Jest ono nie tylko teoretyczne - chodzi o doprowadzenie do coraz bliższego spotkania z
Chrystusem. Do tego, by odpowiedzieć na Chrystusowe "chodź i zobacz", potrzebny jest czas
wytrwałej duchowej drogi, czas poznawania Chrystusa w Ewangelii, w Liturgii, by coraz bardziej
umieć dostrzegać Go w historii i w życiu osobistym.
Droga poznawania i dojrzewania w katechumenacie ma swoje etapy i obrzędy:
Prekatechumenat
To okres wstępnych poszukiwań podejmowanych przez kandydata. Niekiedy trwa dłuższy czas, aż
człowiek poprosi Kościół o chrzest. Ze strony Kościoła jest to czas działalności
ewangelizacyjnej. Okres ten kończy się zaliczeniem kandydata do grona katechumenów.
Katechumenat Ścisły
Rozpoczyna się obrzędem przyjęcia do katechumenatu zazwyczaj ma to miejsce na początku Adwentu.
Katechumen otrzymując znak krzyża i Ewangelię, dwa drogowskazy chrześcijańskie do rozumienia i
działania w rzeczywistości dnia powszedniego, próbuje kształtować swoje życie według zasad
Chrystusowej Ewangelii, a odkrywając paradoks krzyża, uczy się strzec zaczątków wiary i dawać
jej świadectwo.
Długość tego okresu zależy w dużej mierze od indywidualnej sytuacji katechumena.
Istotą przejścia przez próg katechumenatu jest to, że odtąd katechumen jest już domownikiem
Chrystusa (por. KKK 1249). Prawo kościelne mówi, że już pierwsze wejście w struktury Kościoła
powoduje poważne konsekwencje: gdyby katechumen umarł, należy mu się pogrzeb katolicki.
Matka-Kościół traktuje go jak swoje dziecko. Otacza miłością i troską, karmi słowem Bożym,
wprowadza powoli w tę głęboką tajemnicę, jaką jest Bóg, udziela błogosławieństw, pozwala
korzystać z sakramentaliów.
Okres Oczyszczania i Oświecenia
Zapoczątkowany obrzędem wybrania, wprowadza w krótki, ale bardzo intensywny, czas bezpośredniego
przygotowania do przyjęcia sakramentów. Zazwyczaj pokrywa się z wielkopostnym przygotowaniem
do uroczystości paschalnych i ma na celu oczyszczenie umysłów i serc, by poznając prawdę o
sobie, katechumen bardziej pragnął przylgnąć do Chrystusa. Duchowe i katechizacyjne
przygotowanie się katechumenów dopełnia się poprzez skrutynia i obrzędy przekazania
Symbolu wiary i modlitwy Ojcze nasz. Uwieńczeniem drogi katechumenalnej jest przyjęcie
sakramentów chrztu, bierzmowania i Eucharystii podczas liturgii Wigilii Paschalnej.
Okres Mystagogii
Jest czasem doświadczania mocy sakramentów, owocowania wiary, jak też pogłębieniem życia
sakramentalnego i życia we wspólnocie wiernych. Trwa co najmniej do końca roku kościelnego.
Chrzest, który stanowi swoiste uwieńczenie drogi katechumenatu, jest zarazem dopiero początkiem
życia sakramentalnego, nowej jakości życia - w komunii z Chrystusem. Neofici potrzebują
modlitwy wstawienniczej i konkretnego wsparcia duchowego. Uczestniczą w pierwszym roku
neofitatu w regularnych spotkaniach, podczas których przeżywają razem Eucharystię, słuchają
Słowa Bożego i mają możliwość podzielenia się radościami i trudnościami życia chrześcijańskiego.
Spotkanie Boga w sakramentach to spotkanie z żywym Chrystusem, który powiedział:
"Oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni aż do skończenia świata" (Mt 28, 20).
Świadomość Jego obecności to kamień węgielny naszej wiary i naszego chrześcijańskiego świadectwa.
Łaska chrztu, łaska dziecięctwa Bożego, raz nam dana, jest w nas na zawsze. Ale ona nie działa
automatycznie - musimy z nią współpracować, aby przynosiła owoce. Nasuwają się słowa
poety: "Uczyniwszy na wieki wybór, każdej chwili wybierać muszę" (J. Liebert).